Otizmli Gencin Kartı Kayboldu, Ailesine Ceza Kesildi: Sosyal Hak mı, Sosyal Ceza mı?

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin engelli bireylere yönelik ücretsiz ulaşım kartı uygulaması, yaşanan son olayla birlikte yeniden tartışma konusu oldu. İddiaya göre, engelli bireyin İstanbulkart’ını kaybetmesi halinde, kartı haksız şekilde kullanan kişi yerine cezanın kart sahibi engelliye yansıtılması mağduriyetlere yol açıyor.

Ücretsiz ulaşım hakkı tanınan engelli bireylerin kartlarını kaybetmesi durumunda, kartın kötü niyetli kişiler tarafından kullanıldığı; kartın kayıp olduğu fark edilene kadar yapılan usulsüz kullanımların bedelinin ise engelli vatandaşa çıkarıldığı belirtiliyor.

Son olarak birkaç ay önce engelli kartı çıkarılan otizmli bir gencin kartının kaybolduğu öğrenildi. Kartın kayıp olduğunu bildirmek için ilgili merkeze başvuran gencin babası A.B.’ye, 2.748 lira “mavi kart bedeli” cezası ve 140 lira kart ücreti olmak üzere toplamda yaklaşık 3 bin liraya yakın bir ödeme çıkarıldığı ifade edildi.

Duruma tepki gösteren baba A.B., “Haksız kullanımı yapan kişi ortadayken, cezanın engelli bireye kesilmesi kabul edilemez. Suçlunun değil, güçsüz durumdaki mağdurun cezalandırılması büyük bir adaletsizliktir” diyerek uygulamaya itiraz etti.

Yaşanan mağduriyet üzerine baba A.B.’nin konuyu Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi’ne (CİMER) taşıyarak resmi şikâyette bulunduğu öğrenildi. A.B., başvurusunda engelli bireylerin sosyal haklarını kullanırken cezalandırılmasının hukuka ve vicdana aykırı olduğunu belirtti.

Aile, bu tür durumlarda kartın güvenlik birimleri tarafından tespit edilmesi, gerekli incelemelerin yapılarak haksız kullanımın sorumlusuna ceza uygulanması gerektiğini savundu. Kartın kaybolması halinde, engelli bireyin değil, kartı usulsüz kullanan kişinin sorumlu tutulmasının daha adil olacağı vurgulandı.

Konuya ilişkin Otizm Acil Yardım Derneği yetkililerinin de devreye girdiği öğrenildi. Dernek tarafından yapılan değerlendirmede, söz konusu uygulamanın engelli bireyleri mağdur ettiği belirtilerek, hukuki başvuruların yapılacağı ve sürecin takip edileceği bildirildi.

Yaşanan olay, engelli bireylerin sosyal haklarını kullanırken karşılaştıkları uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini bir kez daha gündeme taşıdı.