SPK’dan Yatırımcılara Yeni İade Düzenlemesi: Başvurular e-Devlet Üzerinden Yapılacak!

SPK’dan Yatırımcılara Yeni İade Düzenlemesi: Başvurular e-Devlet Üzerinden Yapılacak!

Sermaye Piyasası Kurulu, zaman aşımına uğrayan yatırımcı alacaklarının iadesine ilişkin yeni esasları belirledi. Yeni uygulamayla başvuruların e-Devlet üzerinden elektronik ortamda yapılması öngörülürken, mirasçılar, vekiller ve şirketler için farklı belge şartları getirildi. Eksik evrakların tamamlanması için ise 30 gün süre tanınacak.

Sermaye piyasalarında zamanaşımına uğradığı için Yatırımcı Tazmin Merkezi ve Takasbank nezdinde yatırımcılar adına açılan hesaplara aktarılan para ve diğer varlıkların iadesinde yeni bir dönem başlıyor. SPK’nın 20 Ekim tarihli ilke kararı, hak sahiplerinin iade başvurularını nasıl yapacağını, hangi belgeleri sunacağını ve ödemelerin hangi koşullarda gerçekleştirileceğini yeniden düzenliyor.

Düzenlemede elektronik başvuru yöntemi esas alınırken e-Devlet üzerinden işlem yapılamayan durumlar için doğrudan YTM’ye başvuru imkanı da korunuyor. Ancak bu yöntemi kullanacak kişilerin belirlenen belgeleri eksiksiz hazırlaması gerekecek.

YATIRIMCI ALACAKLARI İÇİN E-DEVLET DÖNEMİ!

Yeni düzenlemeye göre, zaman aşımına uğrayan emanet ve alacakların geri alınmasında elektronik başvuru yöntemi kullanılacak. e-Devlet üzerinden başvuru yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda hak sahipleri, gerekli evraklarla YTM’ye müracaat edebilecek.

Bu kapsamda başvuru hakkı yalnızca yatırımcının kendisiyle sınırlı olmayacak. Müşterek hesap sahipleri, vekiller, mirasçılar, vasiler, kayyumlar ve tüzel kişi adına işlem yapmaya yetkili kişiler de düzenlemede belirtilen koşulları karşılamaları halinde başvuruda bulunabilecek. Elektronik ortamda gerçekleştirilemeyen ve bu grupların dışında kalan özel durumlar ise YTM Yönetim Kurulu tarafından değerlendirilecek.

E-DEVLET ÜZERİNDEN BAŞVURU YAPILAMAZSA NE OLACAK?

Elektronik başvurunun mümkün olmadığı hallerde YTM’ye doğrudan başvuru yapılabilecek. Bunun için YTM’nin internet sitesinde yayımlanan başvuru formunun eksiksiz doldurulması ve ıslak imzayla imzalanması gerekecek.

Form ve gerekli belgeler, iadeli taahhütlü posta yoluyla veya imza karşılığında teslim edilerek YTM’nin merkez adresine ulaştırılabilecek.

Başvurunun değerlendirmeye alınabilmesi için sunulan belgelerin başvuru sahibinin durumuna uygun olması ve gerekli bilgileri içermesi önem taşıyacak.

MİRASÇILARIN İADE BAŞVURUSUNDA HANGİ BELGELER İSTENECEK?

Yatırımcıya ait alacakların mirasçılar tarafından talep edilmesi durumunda birden fazla belgenin sunulması gerekecek.

Mirasçılardan istenecek belgeler arasında güncel mirasçılık belgesi, veraset ve intikal vergisi borcunun ödendiğini veya herhangi bir borç bulunmadığını gösteren vergi dairesi yazısı yer alıyor.

Ayrıca tüm mirasçıların, kendilerine düşen pay oranında ödeme yapılmasına onay verdiklerini belirten ıslak imzalı beyan sunmaları gerekecek. Bu beyanın yerine, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı da kabul edilebilecek.

Vekil aracılığıyla yapılacak işlemlerde ise noter onaylı vekaletname ve vekilin kimlik fotokopisi istenecek. Vekaletnamede tahsil yetkisinin veya iadenin vekilin hesabına yapılmasına ilişkin açık yetkinin bulunması şart olacak.

VASİ, KAYYUM VE ŞİRKETLER İÇİN BELGE ŞARTLARI!

Vasi ve kayyum sıfatıyla yapılan başvurularda kesinleşmiş mahkeme kararıyla kimlik fotokopisinin sunulması gerekecek.

Tüzel kişiler adına gerçekleştirilecek başvurularda ise şirket yetkililerinin kimlik belgeleri, güncel imza sirküleri ve son altı ay içinde alınmış faaliyet belgesi talep edilecek. Ticari faaliyeti bulunan şirketlerin ayrıca vergi levhası sunması gerekecek.

Müşterek hesap sahiplerinden de kimlik fotokopileri ve hesapta bulunan varlıkların pay oranlarına itiraz edilmediğini gösteren ıslak imzalı beyan istenecek.

EKSİK BELGE SUNANLARA 30 GÜN SÜRE VERİLECEK!

YTM, başvuruların incelenmesi sırasında ihtiyaç duyması halinde başvuru sahiplerinden veya ilgili yatırım kuruluşlarından ilave bilgi ve belge talep edebilecek.

Başvuruda eksik ya da hatalı bilgi bulunması durumunda, bunların tamamlanması için ilgili kişilere 30 gün süre tanınacak. Belirlenen süre içerisinde eksikliklerin giderilmemesi hâlinde başvuru işlemden kaldırılabilecek.

Başvurunun işlemden kaldırılmasına ilişkin kararın gerekçesiyle birlikte ilgili kişiye bildirilmesi öngörülüyor. Bu nedenle başvuru sahiplerinin belgelerini göndermeden önce kontrol etmesi ve kendilerinden talep edilen ek evrakları süresi içinde tamamlaması önem taşıyor.

YATIRIMCIYA PARA VE MENKUL KIYMET İADESİ NASIL YAPILACAK?

Düzenleme, yalnızca başvuru yöntemlerini değil, yatırımcılara yapılacak iadelerin kapsamını ve koşullarını da belirliyor.

Sermaye piyasası araçları, Takasbank ve Merkezi Kayıt Kuruluşu nezdindeki bakiyeler esas alınarak, iade tarihine kadar aktarılmış bedelsiz paylarla birlikte aynen iade edilecek. Nakit alacaklar ise ilgili yönetmelikte belirlenen nema tutarıyla birlikte hak sahiplerine ödenecek.

Yabancı para cinsinden alacaklarda iki farklı yöntem uygulanabilecek. Hak sahibinin talep etmesi durumunda alacak, iade gününde Takasbank tarafından uygulanan döviz alış kuru üzerinden Türk lirasına çevrilebilecek.

Ödemenin doğrudan döviz cinsinden yapılmasının istenmesi halinde ise hesapta transfer masraflarını karşılayacak miktarda nakit bulunması gerekecek. 

Yeterli tutarın bulunmaması durumunda yabancı para cinsinden iade gerçekleştirilemeyecek. İadenin yapılacağı hesabın Türkiye’de yerleşik bir banka veya aracı kurum bünyesinde açılmış olması da zorunlu olacak.

YENİ SPK DÜZENLEMESİ NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?

SPK, ilke kararının e-Devlet üzerinden elektronik iade başvurularının başlatılmasıyla yürürlüğe gireceğini bildirdi. Elektronik başvuruların açılacağı tarih, Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin internet sitesinden ilan edilecek.

Duyuru yapılıncaya kadar mevcut başvuru usulleri uygulanmaya devam edecek. Bu nedenle yatırımcıların ve diğer hak sahiplerinin yeni sistemin başlangıç tarihine ilişkin YTM açıklamalarını takip etmesi gerekiyor.